Bài viết

Bài viết của tác giả Đỗ Xuân Cẩm

Cây Liễu rủ

Được gửi lúc December 29, 2012 | Bởi : | Mục : Bài viết,Cây xanh xứ Huế | 0 Bình luận

Ngộ nhận cây Tràm liễu là Liễu rủ

Nhắc tới cây Liễu thường gợi cho nhiều người hình ảnh một loài cây có cành nhánh mảnh mai, mềm mại, và đã không ít thi hào – văn sĩ từ ngàn xưa đến ngày nay lấy nó để ví cho thân gái yếu đuối hay một tâm trạng buồn đau. Người xưa như Cụ Nguyễn Du cũng đã nhắc đi nhắc lại cây Liễu trong truyện Kiều, chẳng hạn như: “Dưới cầu nước chảy trong veo, Bên cầu tơ liễu bóng chiều thướt tha”. Và Vương Xương Linh người Trung quốc cũng đã viết: “Hốt kiến mạch đầu dương liễu sắc, Hối giao phu tế mạch phong hầu”. Xuân Diệu thì có câu “Rặng liễu đìu hiu đứng chịu tang, Tóc buồn buông xuống lệ ngàn hàng”…

Tất nhiên, qua thơ nhiều khi cũng gây nhiều tranh luận về Liễu. Ví như, tác giả Nghê Thường trong www.ngoisaoblog.com cũng phản ứng rằng Xuân Diệu đã nhầm Liễu Đà Lạt với Liễu Hà Nội. Tôi không rõ có phải Xuân Diệu viết về Liễu Đà Lạt chăng, nhưng đúng là Liễu ở Đà Lạt và nhiều tỉnh thành khác từ miền Trung vào chí miền Nam không phải là Liễu rủ ven hồ Hà Nội, nó không chỉ được trồng ven hồ mà được trồng khắp nơi, trong công viên, trong khuôn viên công sở, trường học và cả vườn nhà, tuy nó có hơi rủ thật, nhưng vừa rủ vừa vươn cao, cành nhánh khỏe, mọc dày đặc, lá dày, thô và mọc dày hơn hẳn Liễu rủ, và hơn thế nữa nó lại cho nhiều chùm hoa với nhiều nhị đỏ chói mọc tua tủa trông rất đẹp mắt, tôn tạo cho cảnh vật thêm tươi sáng và mỹ thuật. Cây này không phải là Liễu rũ mà là Tràm liễu. Cây Tràm liễu không rụng lá theo mùa như Liễu rủ.

Như vậy, để giúp độc giả phân biệt cây Liễu rủ với cây Tràm liễu, tôi xin nêu vài nét khái quát và trưng hình ảnh đối chiếu như sau:

1. Liễu rủ: Cây gỗ rụng lá, cao đến10-15 m, cành nhánh mảnh mai, mọc thòng có khi rủ xuống tận mặt đất, cành non có lông mịn. Lá có phiến thon hẹp, bìa có răng, mặt dưới mốc trắng. Hoa đơn tính, hoa đực trần, có lông mịn như tơ mọc thành dạng gié thòng; hoa cái có 2 vòi nhụy dài, mọc thành gié ngắn. Quả nang 2 mảnh, nhỏ; hạt có lông mịn. Cây ưa ẩm, thích hợp với việc trồng bên bờ nước, không thích hợp trồng ở các công viên, sân vườn, công sở. Người ta lợi dụng đặc điểm này để trồng tôn tạo các bờ hồ, bờ sông, bến nước; khi gió thổi nhẹ, cành nhánh nó đong đưa, lá phất phơ soi mình trong bóng nước trông rất huyền ảo. Ngay cả khi rụng lá trơ cành, nó cũng mang một sắc thái đẹp, trông tựa bức mành. Có lẽ vì thế mà Nguyễn Du đã có câu “Lơ thơ tơ liễu buông mành”

Cây có nguồn gốc ở Trung Quốc, được trồng nhiều quanh các bờ hồ ở nội thành Hà Nội. Ở Huế, ngày xưa, thời triều Nguyễn, Liễu rủ được trồng ở hộ thành hào trước Ngọ Môn nên chiếc cầu dẫn vào Ngộ Môn được gọi là  “Ngự Liễu kiều”, ngoài ra còn được ytroongf vài nơi ở bờ sông Hương, bờ sông Đông Ba, bờ sông Đào… Mấy năm gần đay, nó được trồng vài nơi dọc bờ sông An Cựu cả phía đường Phan Chu Trinh và Phan Đình Phùng, chung quanh bờ hồ Tôn Đức Thắng…

2. Tràm liễu: Cây bụi lớn thường xanh cao từ 2 – 4m; nhánh non có lông dài, thường hơi rũ. Lá có phiến thon, dài đến 11 cm, rộng 1 cm, có 3 gân chính, lúc non có lông. Gié hoa ở đầu cành mang một chòm lá ở ngọn, mỗi hoa có rất nhiều nhị dài 12-25 mm màu đỏ chói. Quả nang hình chuông khác hẳn quả của liễu rũ. Do thấy thân, lá, kiểu hoa và quả gần giống cây tràm (Melaleuca cajuputi), nhưng cành nhánh hơi rũ trông hao hao như Liễu, nên người ta đã gọi là Tràm liễu, và vì có hoa mang nhiều nhị đỏ chói nên đã có thêm tên Tràm hoa đỏ hay Liễu đỏ. Ở Huế cây Tràm liễu được trồng khắp nơi, từ các công viên đến các khuôn viên công sở, trường học, vườn nhà.

Tóm lại, Liễu rủ và Tràm liễu là hai loài cây khác nhau hoàn toàn. Liễu rủ có nguồn gốc ở Trung quốc, có tên khoa học là Salix babylonica thuộc họ Salicaceae, tên tiếng Anh là Weeping willow, được trồng làm cảnh; vỏ, lá của nó có chứa salicin có tác dụng hạ nhiệt, hạt trị tê thấp, sốt. Tràm liễu có nguồn gốc ở Australia, có tên khoa học là Callistemon citrinus thuộc họ Myrtaceae, tên tiếng Anh là Lemon bottlebrush, chỉ có tác dụng làm cảnh.

 

Cành liễu rủ mang lá và chồi hoa
Cành tràm liễu mang hoa



style=”display:inline-block;width:728px;height:90px”
data-ad-client=”ca-pub-5111203480736952″
data-ad-slot=”3194246200″>

Thông tin doxuancam

Gửi lời bình


eight × = 8