Bài viết

Bài viết của tác giả Đỗ Xuân Cẩm

Cây Liêm hồ đằng

Được gửi lúc December 29, 2012 | Bởi : | Mục : Bài viết,Cây xanh xứ Huế | 1 Bình luận

Liêm hồ đằng, một loài dây leo mới cho hệ thống cây cảnh

Đỗ Xuân Cẩm – 0914463150 – doxuancam@gmail.com

Trong thời gian gần đây, một loài dây leo mới xuất hiện nhiều nơi ở Huế và nhiều vùng lân cận, rất được người trồng ưa chuộng không do màu hoa sặc sỡ như dây Ánh hồng, dây Chùm pháo, dây Đăng tiêu…, cũng không do dạng lá đẹp hay thân lạ, mà là do hệ thống rễ bất định mọc ở các nách lá chạy dọc suốt thân cành của nó. Những rễ này buông thỏng mềm mại, màu hồng thắm khi còn non rồi chuyển qua vàng xám khi già dần. Khi được trồng cho leo vắt ngang thẳng tấp theo ban-công nhà hoặc leo trải rộng trên mặt giàn, các rễ lần lượt buông thỏng xuống, thân cành vươn đến đâu, rễ lại buông đến đấy, tạo thành một bức rèm trông rất đẹp mắt.

Loài cây này thuộc chi thực vật Cissus, là một chi có nhiều loài mọc hoang dại ở Việt Nam, được nhiều người gọi là chi “Hồ đằng” với nhiều loài Hồ đằng khác nhau. Qua tìm hiểu, chúng tôi biết được đây là một loài nhập nội, nhưng chẳng biết nhập từ bao giờ và cũng chẳng tìm ra một tên tiếng Việt cho nó, hỏi người trồng thì họ chỉ trả lời là không biết tên gì, thấy đẹp thì xin giống về trồng chơi thôi. Vì thế, chúng tôi nghĩ rằng cần có một tên gọi cho nó sao để vừa nói lên mối quan hệ thân thuộc với các cây Hồ đằng ở Việt Nam, vừa thể hiện đặc điểm độc đáo là có bộ rễ tạo thành bức rèm uyển chuyển, và chúng tôi tạm gọi nó là “Liêm hồ đằng” (Hồ đằng rèm).

Liêm hồ đằng có tên khoa học là Cissus verticillata, tên đồng nghĩa là Cissus sicyoides thuộc họ nho (Vitaceae), tên tiếng Anh là Princesvine, là loài phân bố tự nhiên ở nhiều vùng của Châu Mỹ, từ Bắc Mỹ (Florida, Northern Mexico) cho đến Trung và Nam Mỹ (Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Nicaragua, Panama, Colombia, Ecuador, Peru…).

Cây có lá hình tim, đậm màu, leo nhờ tua cuốn ở nách lá. Hoa mọc thành hoa tự xim, tập hợp nhiều hoa nhỏ, màu vàng sữa. Cây ít rụng lá, hoa rụng không gây bẩn, lại có bộ rễ đẹp nên rất thích hợp với việc trồng tôn tạo cho tiền sảnh tư thất, đền chùa, công sở… Ở Huế do thời tiết mùa hè rất oi bức, ánh nắng chói chan, trước hiên nhà có được bức rèm thực vật như thế theo chúng tôi là rất lý tưởng, nó giúp làm dịu ánh sáng chói khi nhìn từ trong nhà ra ngoài và cũng hạn chế những cái nhìn vô cớ của những người qua lại vào cảnh nhà đang sinh hoạt riêng tư. Khi cần, vài người trong gia đình, nhất là phái nữ chọn nó làm phông nền để chớp vài tấm ảnh lưu niệm cũng rất nghệ thuật. Để tạo cho bức rèm rễ có độ thưa đều và có chiều cao đúng tầm theo ý muốn, người trồng dùng kéo để tỉa thưa và cắt bằng phần chóp rễ. Từ vết cắt nhiều rễ con lại mọc ra rồi rủ xuống theo chiều trọng lực, càng tăng vẻ đẹp tự nhiên của nó. Đặc biệt vào những sáng sớm mùa hè, các đầu mút rễ đọng những giọt nước, lấp lánh ánh sáng trông rất huyền ảo.

Ngoài tác dụng làm cảnh, cây Liêm hồ đằng còn có nhiều tác dụng dược học đáng lưu ý. Toàn thân cây từ lá, thân đến rễ đều có tác dụng lợi tiểu, điều kinh, long đàm, chữa trị được nhiều bệnh khác nhau như bỏng nắng hay bỏng nước sôi, ung loét da, da thâm tím, phù chân, tê thấp, cúm, đau lưng, mẩn ngứa, trĩ, hoại thư…

Cây rất dễ trồng. Muốn nhân giống chỉ cần chọn phần thân bánh tẻ (không quá non hay quá già), cắt hết lá, chỉ chừa một phần cuống, cắt thành từng đoạn có từ hai đến ba mắt lá để làm hom. Tốt nhất nên dùng bao polyetylen để tạo những túi bầu, ruột túi bầu là đất tơi xốp trộn cát sạch (2 phần đất, 1 phần cát). Cho đất vào đầy túi, vừa cho vào vừa thổ đáy bầu để đất bầu được nén tự nhiên. Sắp những túi bầu ở một chỗ bằng phẳng không trũng nước, dùng vòi sen hay bình bơm nhựa bơm tưới cho đẫm túi bầu. Dùng một chiếc đũa tre thọc một lỗ chính giữa ruột bầu, đặt chân hom vào lỗ và lấp nhẹ đất lại. Che nắng và theo dõi để tưới nước bổ sung sao chỉ vừa đủ ẩm. Sau một thời gian, các chồi nách phát triển thành cành mới thì đem túi bầu đi trồng.

Gần đây, có người cho rằng loài cây này gây ung thư cho người trồng và những người thường xuyên tiếp cận nó. Theo tôi, đó chỉ là lời đồn thổi. Dựa vào một số tài liệu đáng tin cậy của nước khả năng ngăn chặn sự phát triển của tế bào ung thư. Tôi đã cố gắng truy cập khá nhiều tài liệu chung quanh cây này, nhưng chưa bắt gặp một tài liệu nào cho rằng nó gây ung thư.

Điều chúng ta cần lưu ý là, nó là một loài thực vật ngoại lai, có khả năng sinh sôi nảy nở, phát triển cá thể rất nhanh bằng cả tái sinh chồi và hạt, nên có nguy cơ xâm hại môi trường. Vì thế nếu buông lỏng quản lý thì một thời gian không xa, nó sẽ trở thành “Thực vật ngoại lai xâm hại”. Bởi thế, tôi muốn khuyến cáo mọi người rằng, ai đã trồng nó, khi cắt tỉa cành nhánh không nên thả vào thùng rác công cộng, càng không nên ném vung vải ra vệ đường hoặc kênh rạch, tốt nhất là phơi thật khô rồi chôn vùi làm phân.

 



style=”display:inline-block;width:728px;height:90px”
data-ad-client=”ca-pub-5111203480736952″
data-ad-slot=”3194246200″>

Thông tin doxuancam

Bình luận

  • tào văn dũng

    October 7, 2013 at 4:27 pm

    Tôi ở Thanh Hoá.
    Trước đây vài tháng tôi có mang dây Liên hồ đằng về trồng, mấy bữa này có nghe thông tin là lá của nó rất độc, có thể gây ung thư. Tôi đã lên mạng tìm hiểu nhưng ko những cí hại mà Liên hồ đằng lại là cây thuốc, chưa thấy tài liệu nào viết là nó có hại. Một số gia đình sau khi nghe tin về cây này có hại đã đem cắt bỏ hết, đâm ra mình cũng hoang mang, ko biết họ lấy đâu ra thông tin này thế ko biết.
    Tôi xin hỏi thấy giáo là Liêm hồ đằng có loài nào mà gây độc hại ko, vì Liêm hồ đằng có nhiều loài phải ko, biết đâu có loài lại gây hại thì sao, mong thầy giáo hồi giúp tôi gỡ rối thắc mắc này với, tôi ko có điều kiện để nghiên cứu và tìm hiểu kỹ.
    Xin cảm ơn thầy!

Gửi lời bình


eight − 5 =